Kant

stof-kantDames en heren, ik heb voor het eerst gewerkt met kant! Het was een hele beleving (maar daarover later deze week meer). Voordat ik mijn kant kocht deed ik natuurlijk wat vooronderzoek: hieronder mijn bevindingen.

Kant is een kunstig weefsel van draden, en kan gemaakt zijn van uiteenlopende materialen, zoals katoen, linnen of zijde. De manier waarop het gemaakt wordt bepaalt het type kant: het kan geborduurd zijn op een gaasachtige ondergrond (tule of netting), of het kan zonder ondergrond gemaakt zijn met behulp van klossen (kantklossen) of alleen met naald en draad (naaldkant). Maar dat is niet alles: kant kan ook als een soort breiwerk gemaakt worden, of door het maken van kleine knoopjes (frivolité). Daarnaast zijn er nog allerlei specifieke benamingen voor traditionele patronen in kant, vaak vernoemd naar plaatsen waar die gemaakt werden, zoals bijvoorbeeld Chantilly of Alençon.

Kortom: kant is eigenlijk een verzamelnaam voor allerlei kunstigheden met (naald en) draad. Maar als je daadwerkelijk kant wilt kopen, staat er vaak maar bar weinig informatie bij. Dus zocht ik uit waar je dan op moet letten bij het kopen van kant. Ik kwam uit op de volgende tips (van Ebay, of all places!):

  1. (1) handgemaakte kant is doorgaans van de beste kwaliteit (maar ook duur!). Maar ook machinaal geproduceerd kant kan best van goede kwaliteit zijn.
  2. (2) wanneer het kant geborduurd is op een gaasachtige ondergrond, zou je van die ondergrond zo min mogelijk moeten zien (het patroon moet zo ‘vol’ mogelijk zijn)
  3. (3) het patroon in het kant moet goed afgebakend zijn, van een ‘hoge resolutie’, als het ware
  4. (4) dunner kant is fijner, valt beter en beweegt soepeler.

Ik bestelde 3 meter van deze zwarte kant (vragen jullie je al af waar ik het voor nodig had?). Al had ik natuurlijk het liefst deze prachtige kant van 129,95 euro per meter gehad (maar dat liet mijn budget niet toe). Ik weet niet of ik mijn eigen bovenstaande tips wel helemaal goed heb opgevolgd, want ik vond uiteindelijk dat er best veel van de gaasachtige ondergrond te zien was. Het resultaat daarvan was bovendien dat het kant op die gazige plekken meer rek had dan op andere plekken. Mijn naaimachine kon daar prima mee overweg, maar mijn lockmachine helaas wat minder. Toptip nummer 5: volgende keer toch even een proefstaaltje bestellen.

  • Stof: kant
  • Eigenschappen: rafelt niet, geen draadrichting om rekening mee te houden bij het knippen, kan uitrekken tijdens het naaien.
  • Naald: een dunne naald met scherpe punt, bijvoorbeeld Microtex 60.

Sojatricot

sojatricotKlinkt dit als een post die gaat over eten? Dat klopt eigenlijk wel een beetje. Soja-stof wordt namelijk gemaakt van restanten uit de soja-voedsel-industrie. Gaaf toch?

Volgens mijn Grote Dikke Stoffenboek heeft soja-stof een boel mooie eigenschappen: het is vochtabsorberend, ventileert goed en valt mooi soepel. En het is een duurzaam alternatief voor bijvoorbeeld (niet-biologisch) katoen. Hoewel de soja-plant zelf niet zo duurzaam is (er is veel water en pesticiden nodig), is het natuurlijk fantastisch als er textiel gemaakt kan worden uit restanten die anders weggegooid zouden worden. Om dit te doen wordt een chemische bewerking uitgevoerd, vergelijkbaar met het verhaal over  bamboe. Om echt een duurzaam product te garanderen, moet er tijdens deze chemische bewerking gebruik gemaakt zijn van een zogenaamd ‘closed-loop’-proces, in dat geval zullen de schadelijke stoffen niet in het milieu terecht kunnen komen.

Ik bestelde mijn biologische soja-stof bij sewnatural.nl (heb ik al wel genoeg reclame gemaakt voor deze webshop?). Het is een mix van soja met biokatoen en elastan, een single jersey maar deze keer vrij stevig en dik. En de beloftes over de goede eigenschappen van soja-stof lijken te kloppen: ondanks de dikte van de stof voelt die heerlijk luchtig aan.

  • Stof: sojatricot, single jersey (vrij stevig)
  • Eigenschappen: vochtabsorberend, ventileert goed, valt soepel.
  • Gebruik: t-shirts, vestjes, jurkjes, rokjes
  • Naald: ballpointnaald (jerseynaald)

Bamboetricot

bamboetricotJullie dachten vast dat bamboe aanvoelt als harde, ruwe stof, een beetje zoals – nouja, bamboe dus? Mooi niet! Bamboe stof voelt heerlijk zacht aan, er wordt zelfs geadverteerd  met de term ‘ultrazacht’. Daarnaast zou bamboe anti-allergeen zijn, goed vochtregulerend, antistatisch en duurzaam. Dat klinkt fantastisch, toch? Helaas is het verhaal over bamboe iets ingewikkelder dan dat.

Bamboe als gewas is inderdaad duurzaam: het groeit supersnel, heeft weinig water nodig en de hele plant kan gebruikt worden voor de productie van stof. Wanneer dit vervolgens op mechanische wijze wordt omgezet in stof, dan heet dat bamboe-linnen: een duurzaam product. Maar juist de zachte en soepele bamboe-stoffen zijn vaak gemaakt volgens een chemisch proces, en dan heet het bamboe-viscose (rayon). De basis is plantaardig, dat is namelijk de pulp van de bamboe-plant. Het eindresultaat (na gebruik van chemicaliën) is halfsynthetisch, en wanneer deze chemicaliën in het milieu terecht komen is dat zeker niet milieuvriendelijk. Ook is het niet duidelijk of de mooie anti-allergene eigenschappen en dergelijke nog wel behouden blijven na de chemische behandeling.

Bamboe is dus niet zo duurzaam als men wel eens claimt. Maar dat betekent niet dat we bamboe moeten afschrijven! Bamboeviscose is nog steeds een beetje duurzaam. Immers, het verbouwen van bamboe als gewas is erg duurzaam omdat het met weinig middelen (weinig water, weinig bestrijdingsmiddelen, weinig landoppervlak) veel produceert. Op dat vlak doet het dus een stuk beter dan (niet-biologisch) katoen. En met een zogenaamd closed-loop productieproces kan voorkomen worden dat de chemicaliën in het milieu terecht komen. Een verantwoord geproduceerde bamboestof is dus wel duurzaam.

En hoe zit het dan met die eigenschappen zoals anti-allergeen en vochtregulerend? Dat weet men niet precies. Zelf ben ik wel enthousiast over het draagcomfort van de bamboe stoffen (smaragd groen en zwart) die ik bestelde. Of zou dat een placebo-effect zijn?

  • Stof: bamboetricot, single jersey
  • Gebruik: t-shirts
  • Geclaimde eigenschappen: ultrazacht, anti-allergeen, vochtregulerend, antistatisch, duurzaam.
  • Eigenschappen waar we vanuit kunnen gaan: zacht, soepel, een beetje duurzaam (let op productieproces). En natuurlijk dezelfde als tricot: stretcht, let op recovery.
  • Naald: ballpointnaald (jerseynaald).

Biotricot

biotricot

Nu we toch op de biologische toer zijn: naast gewoon biologisch katoen kun je natuurlijk ook tricot krijgen op basis van biologisch katoen. De stof op bovenstaande foto is tricot gemaakt van biokatoen, net als mijn eerdere biokatoenen stofje geproduceerd volgens GOTS-voorwaarden (betere arbeidsomstandigheden, geen bestrijdingsmiddelen, geen schadelijke chemicaliën) en ook deze heb ik besteld bij sewnatural.nl. Ook hier krijg je weer keurig wat informatie op de zelfkant:

stof-biotricot2

Het is een single jersey, maar relatief stevig. Dat maakt de stof prettig om mee te werken; hij schuift en glibbert niet al te erg tijdens het knippen. In tegenstelling tot de dunne tricot die ik eerder besprak is deze stof best geschikt voor een rokje of jurkje, en natuurlijk ook voor een t-shirt. Ik maakte hiermee echter niet iets voor mezelf, maar voor een ander persoontje…

  • Stof: biotricot
  • Gebruik: t-shirts, rokjes, jurkjes, vestjes
  • Eigenschappen: zelfde als tricot: stretcht, let op ‘recovery’ (of resilience): of de stof goed terugveert na uitrekken
  • Naald: jerseynaald (= ballpointnaald)

 

Biokatoen

biokatoenWisten jullie dat katoen helemaal niet zo’n verantwoord product is? Dat wil zeggen, met de katoenplant zelf is niet zoveel mis, maar met de manier waarop katoen verbouwd wordt soms wel. Er is bijvoorbeeld relatief veel water nodig om katoen te verbouwen, en er worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. Ook later in het productieproces worden chemicaliën toegepast, bijvoorbeeld wanneer er van de katoenbollen garen en vervolgens stof wordt gemaakt. Daarnaast werken arbeiders vaak onder slechte omstandigheden.

En dus kocht ik deze biologisch katoenen stof van Cloud9 via sewnatural.nl. De stof heeft een GOTS-certificaat, en dat betekent onder andere betere arbeidsomstandigheden, en geen schadelijke chemicaliën (voor mens of milieu). Daarnaast is ook de verf minder belastend voor het milieu. Het mooie van zulke ‘verantwoorde’ stoffen is dat je ook echt weet wat het is en waar het vandaan komt. Dat staat namelijk allemaal op de zelfkant (selvedge):

stof-biokatoen2

Overigens moet ik voortaan toch beter kijken als ik iets bestel van een webshop. Want je weet dan misschien wel precies wat je krijgt, als je niet goed leest kan het je zomaar gebeuren dat je pas te laat ontdekt dat de stof maar 1,10 meter breed is, en dat je dus moet bijbestellen….

  • Stof: biokatoen
  • Gebruik: bloesjes, rokjes, jurkjes
  • Eigenschappen: zelfde als katoen: ventileert goed, voelt prettig aan, niet warm. Valt soms wat stijf.
  • Naald: standaard.

Tricot

stof-tricot

Wie wel eens breit kent vast de tricotsteek: een toer recht, en de volgende toer averecht. Dit levert een karakteristiek v-patroon op. Tricot als stof is simpelweg met dezelfde breisteek gemaakt, maar dan met veel dunnere draden dan doorgaans bij breien gebruikt worden. Als je goed kijkt zie je nog steeds het bekende v-patroon.

Tricot (jersey) is in de praktijk de benaming geworden voor alle stoffen die gebreid zijn in plaats van geweven. Er zitten in tricot dus geen aparte horizontale en verticale draden, maar er is één draad die met lusjes in zichzelf grijpt, net als bij breien. Vanwege deze constructie kan tricot in de breedte oprekken, en is het dus ideaal voor t-shirts of bijvoorbeeld een comfortabel jurkje. In tegenstelling tot een breiwerk kun je tricot gewoon in stukken knippen. Sterker nog: tricot rafelt over het algemeen helemaal niet, en hoeft vaak niet eens afgewerkt te worden met een zigzag of locksteek.

tricot

Aangezien de benaming tricot alleen slaat op de breitechniek, kan een tricotstof gemaakt zijn van uiteenlopende basismaterialen. Zo kan je tricot krijgen van katoen, wol, viscose (rayon), bamboe, soja…. (daarover later meer). Ook de dikte, de rekbaarheid en de kwaliteit kan erg verschillen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ‘single jersey’ en ‘ interlock’ of (algemener) ‘double jersey’. Single jersey is dun en heeft aan de voorkant een v-patroon maar aan de achterkant een ander patroon. Interlock en double jersey zijn dikker en dus ook steviger en stabieler, en hebben aan beide zijden hetzelfde v-patroon. Iets om op te letten bij het kopen van tricot is de ‘recovery’ (of resilience) van de stof: als je het uitrekt, neemt de stof daarna dan weer zijn oorspronkelijke vorm aan?

Voor het naaien van tricot is het erg handig (maar niet noodzakelijk!) om een lockmachine te hebben (en laat ik nou toevallig zo’n ding in huis hebben). De locksteek kan een beetje meerekken met de stof, en zal dus niet gauw knappen wanneer het tricot wat rekt tijdens het dragen. Daarnaast rekt een lockmachine de stof minder op tijdens het naaien; bij een naaimachine wil het nog wel eens gebeuren dat de stof te ver opgerekt wordt tijdens het naaien en daarna gaat lubberen. Maar een boventransportvoetje doet wonderen!

  • Stof: tricot
  • Gebruik: t-shirts, rokjes, jurkjes, vestjes
  • Eigenschappen: stretcht, let op ‘recovery’ (of resilience): of de stof goed terugveert na uitrekken
  • Naald: jerseynaald (= ballpointnaald)

Voeringstof

voering

Waarom zou je een kledingstuk voeren? Omdat het buitenste materiaal niet stevig genoeg is bijvoorbeeld, of te doorzichtig. Of omdat de buitenste stof vrij ruw is, en dus niet prettig is om in te bewegen, of überhaupt om aan te trekken. Dat laatste was bijvoorbeeld het geval bij mijn gevoerde jasje: de binnenkant van velours is vrij stroef en zou met name bij de mouwen problemen kunnen geven. En bij een rokje of jurkje kan een ruwe stof erg aan een panty blijven ‘kleven’, zoals het geval was bij mijn katoenen rokje. Daarom besloot ik mijn volgende maaksel te voeren.

Voeringstof is er in allerlei soorten en maten. Goedkope voeringstoffen zijn vaak van polyester (bijvoorbeeld deze), een synthetische stof die gemaakt wordt van aardolie. Polyester heeft vele voordelen: het is goedkoop, lichtgewicht en toch stevig, kreukt niet en krimpt niet. Maar het heeft ook een groot nadeel: het neemt geen vocht op. En hoewel dat misschien klinkt als een voordeel, is het niet prettig om polyester vlak op de huid te dragen: omdat vocht niet wordt opgenomen en afgevoerd, voelt het heel zweterig aan. Juist voor voeringstof is polyester dus minder geschikt.

Nog steeds goed betaalbaar en een beter alternatief is acetaat (bijvoorbeeld deze). Acetaat is een zogenaamde halfsynthetische stof. Het basismateriaal is cellulose, en dat is plantaardig. Acetaat kan bijvoorbeeld gemaakt worden uit houtpulp, of restmateriaal van de katoenplant. Met een chemische bewerking wordt vervolgens acetaat verkregen. Net zoals polyester weegt acetaat ook weinig, en is het toch stevig, het krimpt bijna niet maar kreukt wel wat. Acetaat neemt vocht beter op, en is dus geschikter als voeringstof. Wel kan acetaat als het nat wordt zijn stevigheid verliezen. Een goede kwaliteitsvoering is bijvoorbeeld Venezia-voering, dat bestaat uit een mix met daarin onder andere acetaat of triacetaat.

Tenslotte is cupro zeer geschikt als voeringstof, maar ook meteen een stuk duurder. Cupro is een natuurlijk product, gemaakt van restmateriaal van de katoenplant. Het heeft dan ook vergelijkbare eigenschappen als katoen, met als belangrijkste eigenschap de goede regulering van vocht en temperatuur. Daarnaast weegt cupro weinig en valt het soepel, wat het ideaal maakt als voering. Kwaliteitsvoering van cupro is de beroemde Bremsilk (Bemberg) voering.

Ik ben inmiddels wel overtuigd dat het belangrijk is om een goede voeringstof te kopen. Immers, waarom zou je goedkope voeringstof gebruiken als je al geïnvesteerd hebt in (a) goede stof voor de buitenkant en (b) het maken van een mooi kledingstuk? Ik koop dus meestal Bremsilk (en dan moet mijn portemonnee daar altijd even van slikken), al wil ik Venezia of een andere acetaat-voeringstof ook graag nog eens proberen.

  • Stof: polyester
  • Eigenschappen: goedkoop, lichtgewicht en stevig, kreukt niet, krimpt niet. Neemt geen vocht op.
  • Naald: standaard, 70
  • Stof: acetaat
  • Eigenschappen: lichtgewicht en stevig, krimpt niet, kreukt wel, neemt wel vocht op. Verliest stevigheid als het nat is.
  • Naald: standaard, 70
  • Stof: cupro
  • Eigenschappen: goed vocht- en temperatuurregulerend, valt soepel, kreukt weinig.
  • Naald: standaard, 70.